Historische Vertelsels - Geschiedenis van de Lage Landen
Historische Vertelsels is een geschiedenispodcast over België en de Lage Landen, verteld door historicus en gids Jo Van Dessel (Gids53). De afleveringen focussen op de Tweede Wereldoorlog, de middeleeuwen en de vroegmoderne periode, met verhalen uit onder meer Antwerpen, het Fort van Breendonk en Vlaanderen. Per reeks wordt de grote geschiedenis gekoppeld aan historische personages en hun persoonlijke levensverhaal, keuzes en dagelijks leven. De podcast sluit aan bij de historische tours en lezingen van Gids53.
Afleveringen
57 | Maria Pijpelinckx - Het nieuwe leven in Antwerpen en het afscheid (1589-1608) | Reeks 10 E09
Na de terugkeer naar Antwerpen zet Maria Pijpelinckx haar laatste grote strategie in gang: de familie Rubens rehabiliteren, haar kinderen opnieuw binnenloodsen in de stedelijke elite en het verleden van Keulen, Siegen en Dillenburg netjes onder de mat vegen. Via oorkondes, netwerken en huwelijken bouwt Maaike stap voor stap aan de toekomst van haar 3 kinderen. Er is er de verkoop van de Cleyne Arn
56 | De terugkeer naar Antwerpen - Maria herschrijft de familiegeschiedenis (1587-1589) | Maria Pijpelinckx | Reeks 10 E08
Na de dood van Jan Rubens in 1587 blijft Maria Pijpelinckx niet bij de pakken zitten. In Keulen bereidt ze de terugkeer naar Antwerpen voor. Zo wordt Jan katholiek begraven in de Sint-Pieterskerk en zorgt Maria voor een zorgvuldig geformuleerd grafschrift in het gotische koor van de kerk. Ze laat zelfs een officiële oorkonde vervalsen om het verleden van Dillenburg en Siegen letterlijk uit te wiss
55 | In ballingschap - Siegen, Keulen en de laatste jaren van Jan Rubens (1573-1587) | Maria Pijpelinckx | Reeks 10 E07
Na de Urfehde lijkt Jan Rubens gered, maar vrij is hij allerminst. In Siegen leeft de familie Rubens-Pijpelinckx jarenlang in huisarrest, onder toezicht, met schulden en sociale uitsluiting. Maria houdt het gezin recht: ze boert, verkoopt groenten en fruit op de markt, reist naar Antwerpen en probeert het familiefortuin te redden. Ze slaagt erin dat de familie naar Keulen mag verhuizen. Maar het l
54 | Maria Pijpelinckx redt Jan Rubens - de juridische strijd met pen en losgeld (1571-1573) | Maria Pijpelinckx | Reeks 10 E06
Na de bekentenis van Jan Rubens in Dillenburg neemt Maria Pijpelinckx het initiatief. In de nacht van 1 april 1571 schrijft ze twee brieven: één zakelijke en één zeer persoonlijke. Daarmee vergeeft ze Jan officieel, maar zet ze tegelijk de juridische snode strategie van Johan van Nassau onder druk. In deze 6e episode volgen we hoe Maria vanuit Keulen de onderhandelingen voert met Dillenburg, Anna
53 | De arrestatie van Jan Rubens en de affaire Anna van Saksen (1571) | Maria Pijpelinckx | Reeks 10 E05
Deze 5e episode over het leven van Maria Pijpelinckx begint in maart 1571. Maria wacht in het Rinkenhof (Keulen) op nieuws over Jan Rubens, die naar Siegen is vertrokken, maar geen teken van leven meer geeft. Dan komt het bericht: Rubens is gearresteerd op Nassaus grondgebied en opgesloten in Dillenburg. Hij wordt ondervraagd en biecht op dat hij een affaire heeft met Anna von Saksen. Dit is majes
52 | Van Antwerpen naar Keulen (1568-1570) - vlucht, ballingschap en een nieuw begin | Maria Pijpelinckx | Reeks 10 #E04
Na hun vertrek uit Antwerpen in oktober 1568 trekken Maria Pijpelinckx, Jan Rubens en hun kinderen via Kuringen richting Keulen, op de vlucht voor Alva en de dreiging van de Bloedraad. In deze 4e episode volgen we hun tocht via het graafschap Loon naar de vrije Rijksstad Keulen. Waarom kiezen Maria en Jan uiteindelijk voor de Rijnstad? Welke rol spelen familie, geloof, werk en bestaande netwerken
51 | Antwerpen tijdens en na de Beeldenstorm (1566-1568) - Alva, de Bloedraad en het vertrek uit Antwerpen | Maria Pijpelinckx | Reeks 10 #E03
In deze 3e episode over Maria Pijpelinckx barst de Beeldenstorm in Antwerpen (1566) los en zien we van dichtbij hoe snel het ontspoort. Maria Pijpelinckx zit thuis met de kinderen, terwijl Jan Rubens als schepen mee in het crisisoverleg belandt en het stadsbestuur vooral probeert een bloedbad te vermijden. Na de vernielingen volgt een korte periode van schijnrust, maar de politieke rekening komt s
50 | De Gouden 16e eeuw van Antwerpen - hoe een stadje aan de Schelde een handelsmetropool werd | Reeks: special
In deze extra aflevering neem ik je mee door de aanloop naar de Gouden Eeuw van Antwerpen: waarom de stad vanaf de late 15e en vooral in de 16e eeuw zo sterk groeit. Je hoort hoe politieke grenzen, handelsroutes en markten verschuiven, waarom Engels laken en de foren van Brabant Antwerpen een voordeel geven, en hoe de komst van de Portugezen met specerijen en de aanwezigheid van Zuid-Duitse metaa
49 | De weg naar de Beeldenstorm (1566) - hagepreken, inquisitie en politieke crisis in Antwerpen | Maria Pijpelinckx | Reeks 10 #E02
In deze 2e episode over het leven van Maria Pijpelinckx stijgt de spanning in Antwerpen richting 1566 en de Beeldenstorm. Maria Pijpelinckx en Jan Rubens leven in een stad waar calvinistische hagenpreken, ketterplakkaten en inquisitie het dagelijkse klimaat bepalen. Je hoort hoe de overheid (met Margaretha van Parma, Granvelle en bisschop Sonnius) druk zet op Scheldestad, terwijl het stadsbestuur
48 | Maria Pijpelinckx (1538-1562) - jeugd, familie en huwelijk met Jan Rubens | Maria Pijpelinckx | Reeks 10 #E01
In deze 10e reeks van Historische Vertelsels – Geschiedenis van de Lage Landen krijgt voor het eerst een vrouw de hoofdrol: Maria Pijpelinckx (1538–1608). Ik neem jullie live mee naar de Wapper en de Meir, langs plekken waar haar familie leefde en werkte. Je hoort hoe Maria’s familie vanuit Kuringen/Hasselt naar Antwerpen trekt en rijk wordt met tapijthandel—één van de grote luxe-nijverheden van h
47 | Luistervoer: Prof. Dr. Tine Meganck over Ortelius en netwerken in de 16e eeuw | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E07
In deze 7e Luistervoer ga ik in gesprek met professor Tine Meganck. Zij heeft de netwerken van Ortelius onderzocht en is op het onderwerp gedoctoreerd aan Princeton University in de US. Deze luistervoer gaat nog dieper in op de netwerken van Ortelius en zijn humanistische vrienden en kennissen op het einde van de 16e eeuw. Dit is eigenlijk een perfect vervolg op de vorige episode over het Album Am
46 | Luistervoer: Prof. Gerrit Verhoeven over reizen en Grand Tours in de 17e/18e eeuw. | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E06
In deze 6e Luistervoer ga ik in gesprek met professor Gerrit Verhoeven. Hij onderzoekt al enkele decennia hoe mensen reisden in de vroeg-moderne periode (16e tot 18e eeuw). Omdat Ortelius zo veel reisde, wilde ik met Gerrit deep diven in het onderwerp. Hij kwam zelf met het voorstel om één specifieke soort reizen onder de loepe te nemen, de Grand Tours van adellijke en burgerlijke jongelui, die in
45 | Ortelius’ verborgen netwerk: het Album Amicorum tussen vriendschap, humanisme, oorlog en geloof (1574-1596) | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E05
In de 5e episode duiken we in Ortelius’ Album Amicorum: zijn beroemde vriendenboek met bijdragen van humanisten, kunstenaars, dichters en politici uit heel Europa. Je hoort waarom zo’n album veel meer was dan een “poëzieboekje”: het was een netwerk, een monument van vriendschap en humanisme, een houvast in extreem turbulente tijden van oorlog en geweld. Tegelijk moest het boekje voorzichtig circu
44 | Ortelius’ Theatrum Orbis Terrarum - de eerste atlas en waarom die zo’n succes werd (1570-1598)? | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E04
In de 4e episode gaat het over Ortelius zijn Opus Magnum: de Theatrum Orbis Terrarum (1570): de eerste atlas in de moderne zin van het woord. Je hoort wat er precies nieuw was: kaarten op eenzelfde formaat, een vaste volgorde (wereld–continenten–landen), en verklarende teksten bij de kaarten. We kijken ook naar de productie: koperplaten, papier, drukken en verspreiding — en waarom Ortelius niet bi
43 | Ortelius de cartograaf – de weg naar het Theatrum Orbis Terrarum (1550-1570) | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E03
In deze 3e episode zien we hoe Abraham Ortelius een echte cartograaf wordt in Antwerpen tussen 1550 en 1570. Zijn atelier (met zijn zussen) kleurt kaarten in en werkt ze af, in een stad die in het midden van de 16e eeuw tot een belangrijk centrum van kaartdruk en kaartverkoop uitgroeit. Maar Ortelius was een product van zijn tijd: er was al een zeer bedrijvige handel in kaarten in Europa: portolaa
42 | Wist-je-datje 002 - Ortelius en de Continental Drift
Dit is een nieuw, korte format in de podcast Historische Vertelsels. Om nog meer duiding te kunnen geven bij de Verstelsels, publiceer ik regelmatig 'wist-je-datjes', weetjes waarvoor er in de verhalen zelf soms geen plaats is. Maar ze zijn wel interessant om weten om het hele plaatje in de juiste context te kunnen plaatsen. In dit 'wist-je-datje' vertel ik over de Continental
41 | Wist-je-datje 001 - Ortelius en de Frankfurter Buchmesse (15e - 21e eeuw)
Dit is een nieuw, korte format in de podcast Historische Vertelsels. Om nog meer duiding te kunnen geven bij de Verstelsels, publiceer ik regelmatig 'wist-je-datjes', weetjes waarvoor er in de verhalen zelf soms geen plaats is. Maar ze zijn wel interessant om weten om het hele plaatje in de juiste context te kunnen plaatsen. Dit eerste 'wist-je-datje' gaat over de geschiedenis
40 | Ortelius op reis – Duitsland, Frankrijk, Engeland en Italië (1550-1598) | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E02
In deze 2e episode volgen we Abraham Ortelius als reiziger in de 16e eeuw: waarom hij zo veel onderweg is, hoe het reizen toen verliep, en wat hij ermee wint voor zijn werk in Antwerpen. We komen op de Frankfurter Messe, waar Ortelius in 1554 Gerard Mercator ontmoet, een contact dat later cruciaal wordt voor zijn cartografische ambities. Daarna trekken we mee op studiereis (1560) met een groep kaa
39 | De jeugdjaren van Ortelius. Antwerps cartograaf, verzamelaar en humanist (1527-1550) | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E01
In deze 9e reeks van Historische Vertelsels – Geschiedenis van de Lage Landen neem ik jullie mee in het leven van Abraham Ortelius (1527–1598), geograaf in Antwerpen in de 16e eeuw. Zijn bekendste, baanbrekende werk: het Theatrum Orbis Terrarum, vaak gezien als de eerste moderne atlas. Je hoort hoe Ortelius niet alleen kaarten maakte en verkocht, maar ook koopman, cartograaf, humanist en vooral e
38 | Luistervoer: Tom Dieusaert over Emmanuel Van Meteren en de historie van de 80-jarige Oorlog | Filips van Marnix van Sint Aldegonde | Reeks 8 #E10
In deze 5e Luistervoer ga ik in gesprek met Tom Dieusaert, journalist maar vooral ook Antwerpenaar, die, net als hijzelf - Tom woont en werkt in Argentinië - boeken en artikels schrijft over 16e en 17e eeuwse Sinjoren die in het buitenland furore maken. Een van hen is Emanuel Van Meteren, volle neef van cartograaf Abraham Ortelius, calvinist en "merchant", die vanuit Londen kijkt en schr
37 | Luistervoer: Leen Huet over Pieter Breugel de Oude en het protestantisme | Filips van Marnix van Sint Aldegonde | Reeks 8 #E09
De 8e reeks over het leven van Filips van Marnix van Sint Aldegonde speelt zich af tijdens de godsdiensttwisten in de Nederlanden in de tweede helft van de 16e eeuw. In deze 4e Luistervoer ga ik in gesprek met Leen Huet, alom gevierde kunsthistorica, filosofe en Breugelkenner bij uitstek. Met haar bespreek ik de impact van de godsdiensttwisten op de kunst van Pieter Breugel de Oude en op de schild
36 | Luistervoer: Kristof Selleslach over Christophe Plantin, een katholiek Calvinist? | Filips van Marnix van Sint Aldegonde | Reeks 8 #E08
In deze 3e Luistervoer ga ik in gesprek met Kristof Selleslach, archivaris van het Museum Plantin Moretus en kenner van het drukkersgeslacht. Met hem onderzoek ik hoe tijds- en stadsgenoot van Filips van Marnix van Sint Aldegonde, Christoffel Plantijn schippert en laveert in deze troebele tijden om zijn bloeiende Officina Plantiniana recht te houden. Hij werkt zelfs voor alle partijen in het confl
35 | De 'Val' van Antwerpen: Marnix tussen eer en 'verraad' en in dienst van de Republiek (1585-1598) | Filips van Marnix van Sint Aldegonde | Reeks 8 E07 (remix)
Remix 2026 na een copyright issue. Buiten 2 background snippets is dit dezelfde episode als die van 2023. Antwerpen 'valt' op 17 augustus 1585 of wordt het 'bevrijd'? In Beveren tekent Filips van Marnix met Alexander Farnese de overgave: de stad wordt gespaard maar wordt weer katholiek, een Spaans garnizoen komt weer in de citadel, en er volgt een zware oorlogsschatting. Voor d
34 | Marnix vs Farnese: van de Unie van Atrecht tot de 'Val' van Antwerpen (1579-1585) | Filips van Marnix van Sint Aldegonde | Reeks 8 E#06
De Nederlanden breken in twee. Na de Gentse Calvinistische coup (1577) ontstaan radicale stadsrepublieken die Oranjes droom van godsdienstvrede ondergraven. Het Zuiden haakt af met de Unie van Atrecht (1579), het Noorden antwoordt met de Unie van Utrecht, terwijl landvoogd Alexander Farnese stap voor stap terrein terugwint voor Spanje. Intussen zet Willem van Oranje alles op Frankrijk: Frans van A
33 | Van de Spaanse Furie tot de Pacificatie van Gent: de Calvinisten nemen de overhand (1576-1578) | Filips van Marnix van Sint Aldegonde | Reeks 8 #E05
Episode 5 start met de Spaanse Furie in Antwerpen. Vanuit Alva’s citadel barst het geweld los: plundering, brand, moord en paniek. Maar achter het iconische horrorverhaal schuilt ook nuance: cijfers worden opgeblazen, propaganda doet haar werk. De politieke impact is enorm. Filips van Marnix van Sint-Aldegonde loopt voorop in de politieke strijd van Oranje, terwijl de Nederlanden in een machtsvacu
32 | Gezant van Oranje in oorlogstijd: van Den Briel tot aan de Spaanse Furie (1571-1576) | Filips van Marnix van Sint Aldegonde | Reeks 8 #E04
In 1571 wordt Filips van Marnix van Sint Aldegonde officieel gezant en raadgever van Willem van Oranje. Zijn opdracht: bondgenoten zoeken, propaganda voeren, geld vinden en de protestantse stromingen op 1 lijn krijgen. Dat laatste blijkt heel moeilijk. Dan volgt een kantelpunt: de val van Den Briel (1 april 1572). De Watergeuzen nemen het stadje in en geven de Opstand een nieuw elan. Veel steden s
31 | Het begin van de Tachtigjarige Oorlog – de slag bij Oosterweel, Alva en Marnix op de vlucht (1566-1571) | Filips van Marnix van Sint Aldegonde | Reeks 8 #E03
Na de Beeldenstorm (1566) probeert landvoogdes Margaretha van Parma met het Accoord van 23 augustus de gemoederen te bedaren, maar het noodverband valt direct uit elkaar. In deze 3e episode vertel ik hoe ontevredenheid aan beide kanten uitmondt in een open conflict: de calvinistische synode in Gent, het geheime overleg in Dendermonde en de radicalisering van de geuzenbeweging. Voor Filips van Marn
30 | De Beeldenstorm aan de horizon (1562-1566) – Marnix kiest kant: Smeekschrift, Geuzen en de breuk met Filips II | Filips van Marnix van Sint Aldegonde | Reeks 8 #E02
Episode 2: Marnix houdt zich jarenlang schuil na Genève, maar dat zal veranderen wanneer hij via Lodewijk van Nassau en zijn broer Jan van Toulouse het calvinistische netwerk in de Nederlanden binnen rolt. Intussen escaleert de crisis in de Nederlanden. Filips II blijft hard, Margaretha van Parma laveert, en de invloed van Granvelle blijft nazinderen. We volgen de radicalisering van de lage adel:
29 | De jeugd van Marnix: van Brussel tot Genève – Calvijn, vervolging en het begin van de Opstand | Filips van Marnix van Sint Aldegonde | Reeks 8 #E01
In deze eerste episode van Reeks 8 over de rol van Filips van Marnix van Sint Aldegonde in de 80-jarige Oorlog zet ik het context van de 16e-eeuwse Nederlanden scherp: Karel V en zijn centralisatiepolitiek, de Reformatie van Maarten Luther, de Inquisitie en de harde vervolging van “ketterij”, en daarna de snelle opmars van het Calvinisme van Johannes Calvijn. We volgen Marnix’ vroege jaren: van Le
28 | Luistervoer: Special - Nocturne “80 jaar executieplaats in het Fort van Breendonk | Martial Van Schelle | Reeks 7 #E05
Dit is de 5e episode over het leven van Martial Van Schelle, een vergeten "Bekende Belg" uit Merksplas. Ook dit is weer een extraatje. Op 27 november 2022 organiseerde de VZW Vrienden van het Fort van Breendonk een nocturne ter nagedachtenis aan de 207 slachtoffers van de executieplaats van het fort. Dag op dag 80 jaar geleden stierven hier 8 gijzelaars onder de Duitse kogels. Aan de han
27 | Luistervoer: Dr. Dimitri Roden over het systeem van gijzelaars en executies tijdens de Tweede Wereldoorlog (WO II) | Martial Van Schelle | Reeks 7 #E04
Dit is de eerste historische "Luistervoer", een special edition bij het Vertelsel over het leven van Martial Van Schelle, een vergeten "Bekende Belg" uit Merksplas. Het is een duidingsinterview, met als gast één van dé experten mbt de Duitse rechtspraak in bezet België tijdens WOII: dr. Dimitri Roden, historicus en oud-conservator van het Fort van Breendonk. Met hem bespreek i
26 | Verzet tegen de Nazi’s (1940-1943) – Groep Jette-Van Schelle en de executie van 15 maart 1943 in het Fort van Breendonk | Martial Van Schelle | Reeks 7 #E03
Wanneer Nazi Duitsland België bezet in 1940, duurt het niet lang of Martial gaat actief in het verzet in binnen- én buitenland: hij heeft een eigen verzetsgroep in Jette (Brussel), werkt voor de resistance in Parijs, runt een vluchtroute voor piloten en verzetslui naar Spanje en Engeland, smokkelt wapens en pleegt aanslagen tegen de bezetter. In 1943 wordt hij verraden en rolt de Gestapo zijn netw
25 | De “Ti” als ondernemer en sporticoon (1920-1939) – Van Schelle Sports, Olympische roem en ballonvaarder | Martial Van Schelle | Reeks 7 #E02
Na de Eerste Wereldoorlog (WOI) keert Martial “Ti” Van Schelle even terug naar Merksplas, maar het Kempense leven wordt snel te klein. In Brussel vindt hij zich heruit: hij wordt topsporter én ondernemer. Hij wordt meervoudig Belgisch kampioen zwemmen, staat op de Olympische Spelen van Antwerpen (1920), Parijs (1924) en Amsterdam (1928) én hij gooit ook hoge ogen in het basket, in waterpolo, skiën
24 | De jeugdjaren (1899-1918). Merksplas, Chicago en de ramp van de Eerste Wereldoorlog (WO I) | Martial Van Schelle | Reeks 7 #E01
Deze nieuwe zevende reeks over het leven van Martial Van Schelle begint op 15 maart 1943, wanneer Martial Van Schelle wordt doodgeschoten als gijzelaar op de executieplaats van het Fort van Breendonk. Maar we beginnen bij zijn jeugd in de Noorderkempen: Merksplas (Diepte) en Wortel. Martial “Ti” Van Schelle groeit op op een immens domein van een Brusselse vader en een Amerikaanse moeder, tussen pa
23 | De militaire treffens in Diest, Mol en Hasselt (nov-dec 1798) | Jozef Van Gansen | R05|E05
De ontknoping van de Boerenkrijg in november en december 1798. De bezetting en omsingeling van Diest waar Van Gansen zwaar gewond geraakt en uit de stad wordt gesmokkeld. Het komt tot een finaal treffen bij Hasselt op 5 december 1798. Kent u de afloop nog? Luister naar deze laatste aflevering en ontdek hoe de Boerenkrijg voor Jozef Van Gansen (en voor de Kempen) eindigt. Veel luisterplezier.Volg d
22 | De strijd in Herentals en de Antwerpse Kempen (1798) | Jozef Van Gansen | R05|E04
De militaire operaties tijdens de Boerenkrijg in het najaar van 1798. Het Franse offensief in de Kempen vanuit de Bataafse Republiek. De strijd om Herentals (28 oktober) en de tactische hinderlaag tegen de troepen van de Franse generaal Chabert bij Meerhout. Maar wie heeft nu écht de overhand — de jagers of de opgejaagden?Benieuwd hoe dit kantelmoment in de Boerenkrijg afloopt? Luister mee en ontd
21 | De Beloken Tijd, de Bloedwet en de oprichting van het brigandsleger (1797-1798) | Jozef Van Gansen | R05|E03
Van escalatie naar gewapend verzet in 1797-1798. Het sluiten van de kerken (de 'Beloken Tijd'), de invoering van de Franse dienstplicht (Bloedwet) en de organisatie van het brigandsleger door Jozef Van Gansen en Albert Meulemans. Ze zijn vastbesloten om het Franse juk af te werpen. Veel luisterplezier.Volg de podcast en krijg automatische updates! @luisteraars op Spotify en Apple Podcast
20 | Franse annexatie en maatschappelijke onrust (1795-1797) | Jozef Van Gansen | R05|E02
De impact van de Franse annexatie van de Zuidelijke Nederlanden in 1795. De invoering van de nieuwe administratie, de verhoogde belastingdruk en de antiklerikale maatregelen leiden tot gemor bij de bevolking en de eerste daden van verzet in de Antwerpse Kempen. De naam Jozef Van Gansen duikt voor het eerst op in de dossiers van de Franse overheid. Hij is nog niet de legendarische brigandleider van
19 | Jeugd in Westerlo en de Brabantse Omwenteling (1766-1795) | Jozef Van Gansen | R05|E01
De jeugd van Jozef Van Gansen in Westerlo onder het bewind van keizer Jozef II, de maatschappelijke onrust over de Oostenrijkse hervormingen en zijn betrokkenheid bij de Brabantse Omwenteling (1789). In 1795 annexeren de Fransen de Zuidelijke Nederlanden. Daarmee is het zaadje geplant dat enkele jaren later zal uitgroeien tot de Boerenkrijg. Veel luisterplezier!Volg de podcast en krijg automatisch
18 | Kerstbestand 1914. De wapens zwijgen in de loopgraven in België en Noord-Frankrijk | Reeks 6: Special
Dit is een Kerstspecial, een bonus aflevering, om alle trouwe luisteraars een prettige Kerst en een fijn Nieuwjaar te wensen. Met Kerst 1914 gebeurde er iets uitzonderlijks aan het front in België en Noord-Frankrijk. In de modder en kou van de Eerste Wereldoorlog (WO I) klommen Duitse en Britse soldaten uit hun loopgraven. In niemandsland werd er niet geschoten, maar gepraat, gelachen, geruild en
17 | “En toch gaan we naar huis”! Blankenburg, dodenmars en redding door het Rode Kruis (1944-1945) | Louis Boeckmans en het verzet | Reeks 4 #E03
Dit is de derde en laatste episode over het leven van Louis Boeckmans. Vanuit KL Buchenwald wordt Louis overgebracht naar het voorkamp Blankenburg-Oesig. Het wordt winter 1944 en het leven in het kamp wordt steeds moeilijker: werken in het beruchte “dodencommando K”, honger en koude, en bijna dagelijkse SS-terreur. Overleven kan enkel door wilskracht en kleine ‘gelukjes’. In april 1945 komt de bev
16 | Op weg naar de hel. Breendonk, deportatie en Buchenwald (1944) | Louis Boeckmans en het verzet | Reeks 4 #E02
Na hun arrestatie worden Louis Boeckmans en zijn broer naar het SS-Auffanglager Breendonk gevoerd. Wat volgt is geen ondervraging meer, maar de harde realiteit van een kampregime: geweld, dwangarbeid, vernedering en moord, dag na dag, aan den lijve ondervonden. Wanneer ze na veertien dagen worden weggevoerd, denken ze even dat vrijlating in zicht is. In Antwerpen volgt de ontnuchtering: samen met
15 | De jeugdjaren in Tessenderlo (1923-1940). De Duitse inval en het verraad | Louis Boeckmans en het verzet | Reeks 4 #E01
Dit is de eerste episode over het leven van Louis Boeckmans, verzetsman en één van de laatste overlevers van Fort Breendonk. Louis overleed op 18 juli 2021, enkele weken voor de opnames, maar hij heeft de aanzetten voor de podcast nog kunnen horen. In deze episode keren we terug naar Tessenderlo en volgen we de jonge Louis tussen 1923 en 1944. Wanneer hij 17 is breekt de Tweede Wereldoorlog (WOII)
14 | De ondergang van de Comte de Smet de Naeyer. De Golf van Gascogne en de doofpotoperatie (1906) | Aalmoezenier Eduard Cuypers | Reeks 3 #E03
In deze derde en laatste episode over Eduard Cuypers, aalmoezenier uit Stabroek, lijkt alles eerst goed te komen. In Antwerpen én in Stabroek is het groot feest wanneer de Comte de Smet de Naeyer aanmeert na zijn eerste lange reis: bijna iedereen is veilig terug thuis, de wereldreis zit erop, tijd voor de familie… denkt men. Maar na drie maanden in het droogdok voor nazicht en herstellingen vaart
13 | De maidentrip van de Comte de Smet de Naeyer. Van Antwerpen naar Valparaíso, Chili (1905-1906) | Aalmoezenier Eduard Cuypers | Reeks 3 #E02
In deze tweede episode slaagt Eduard “Ward” Cuypers erin om, met de steun van Antwerps gouverneur Jan Frans Cogels, benoemd te worden tot aalmoezenier op het Belgische schoolschip Comte de Smet de Naeyer. Op 12 februari 1905 vertrekt het schip vanuit Antwerpen op zijn allereerste wereldreis. Er zijn 58 bemanningsleden aan boord, waaronder 28 cadetten of leerling-zeevaarders. Bestemming: Valparaíso
12 | “Een jonge priester zijn wereldwijde droom”. Stabroek, de Belle Époque en het imperialisme van de 19 eeuw | Aalmoezenier Eduard Cuypers | Reeks 3 #E01
Dit is het eerste deel over het leven van Eduard “Ward” Cuypers, een jonge priester uit het polderdorp Stabroek, maar met een grote droom: de wereld zien en Belgen bijstaan op verre reizen, in volle Belle Époque en koloniale tijdsgeest. Ward zoekt actief naar kansen om te vertrekken. Een geplande missie richting China valt op het laatste moment in het water, maar er dient zich snel een unieke nieu
11 | Luistervoer: Marjan Debaene over de Borreman-clan in historisch perspectief | Passier Borreman (1470-1537) | Reeks 2 #E06
In deze 2e Luistervoer ga ik in gesprek met Marjan Debaene, kunsthistorica en curator Oude Collecties in het Museum M in Leuven. Zij kent de Borremanfamilie als geen ander en ze is gepassioneerd door middeleeuwse en Renaissance beeldhouwkunst. Heel veel luisterplezier. Heel veel dank aan Marjan voor haar tijd en visie. Ook te bekijken op Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=tkvm8Ud5CvQ. Volg
10 | Feest in Herentals! Het Crispinusretabel ingehuldigd in 1520. 500 Jaar Borreman-erfgoed | Passier Borreman (1470-1537) | Reeks 2 #E05 (remix)
Remix 2026 na een copyright issue. In dit 5e en laatste deel beleven we de grote finale van het verhaal rond Passier Borreman en het retabel van Crispinus en Crispinianus. In de Bovenkerk van Herentals wordt het kunstwerk plechtig ingehuldigd met een dankmis: de gelovigen kijken hun ogen uit bij zoveel vakmanschap, dramatiek en detail. Elke scène is al straffer dan de andere: de foltertaferelen vo
09 | Passier maakt het Crispinusretabel. Eén project, teamwork en het transport naar Herentals (ca. 1520) | Passier Borreman (1470-1537) | Reeks 2 #E04
Deel 4 staat volledig in het teken van de productie van het retabel van Crispinus en Crispinianus in de Brusselse workshops van Passier Borreman en zijn partners. Passier en zijn medewerkers snijden en beeldhouwen de vele figuren, panelen en details die samen het verhaal tot leven brengen voor de opdrachtgevers in Herentals.Tijdens het werk komt broer Jan III Borreman langs in het atelier. Samen n
08 | Passier ontwerpt het Crispinusretabel. De Gulden Legende en het atelierwerk in Brussel (15e–16e eeuw) | Passier Borreman (1470-1537) | Reeks 2 #E03
In dit derde deel vinden de leerbewerkers van Herentals hun weg naar de werkplaats van Passier Borreman in Brussel. Ze leggen hun wensen op tafel voor een nieuw retabel over het leven van 2 christelijke martelaren: Crispinus en Crispinianus. De Gulden Legende uit de 13e eeuw levert de mosterd waarop het verhaal is geschoeid (what's in a name). In het atelier werken Passier, zijn medewerkers e
07 | Passier Borreman als meester-beeldsnijder. Sint-Gorik in Brussel en de toenemende vraag. | Passier Borreman (1470-1537) | Reeks 2 #E02
In dit tweede deel over Passier Borreman volgen we hem vanaf het moment dat hij meester-beeldsnijder wordt in Brussel. Hij staat nu op eigen benen als zelfstandige kunstenaar, maar blijft nauw samenwerken met zijn vader Jan Borreman. Vanuit zijn woning en werkplaats in de buurt van de Sint-Gorikskerk groeit zijn atelier uit tot een vaste waarde in het artistieke leven van de stad. De opdrachten st
06 | Vader Jan en Passier Borreman – beeldsnijders in Brussel tussen Middeleeuwen en Renaissance (15e–16e eeuw) | Passier Borreman (1470-1537) | Reeks 2 #E01
Dit is de eerste aflevering over Passier Borreman, een Brusselse beeldhouwer die leefde op het einde van de middeleeuwen, in de overgang naar de renaissance (15e–16e eeuw). Hij hoort bij de topartiesten van zijn tijd, maar is tot op vandaag veel minder bekend dan bijvoorbeeld schilders als Jan Van Eyck of Pieter Brueghel de Oude. Er is weinig over hem geweten, dit maakt deze podcast tot een echte
05 | Breendonk, het kamp van de 'sluipende dood'. Neumann tussen SS en Walter Obler (1940-1941) | Israel Neumann (1900-1941) | Reeks 1 #E03
Dit is het derde en laatste deel van een driedelige reeks over Israel Neumann, een Poolse immigrant die tijdens de Tweede Wereldoorlog terechtkomt in het SS-Auffanglager Breendonk, tussen Antwerpen en Brussel. In oktober 1940 staat Neumann als nummer 22 op appèl in het fort. Naast hem: Walter Obler. Vanaf dat moment is er nog maar één opdracht: overleven in wat Victor Trido later het “Kamp van de
04 | Neumann in Antwerpen. Van immigrant tot arrestatie (1927-1940) | Israel Neumann (1900-1941) | Reeks 1 #E02 (Remaster 2025)
Remaster uit 2025: enkele muziekstukken werden aangepast. Dit blijft het tweede deel in de reeks over Israel Neumann, een Poolse immigrant die tijdens de Tweede Wereldoorlog in het SS-Auffanglager Breendonk terechtkomt, tussen Antwerpen en Brussel. We keren terug naar mei 1927: Neumann komt aan in Antwerpen, krijgt zijn verblijfsvergunning en probeert te overleven in een vreemde, grote havenstad.
03 | Op weg naar het “Beloofde Land”. Emigratie uit Polen en vertrek uit Amerika (1900-1926) | Israel Neumann | Reeks 1 #E01 (Remaster 2022)
Dit is een remaster van de allereerste aflevering die ik ooit heb opgenomen in deze podcast. Het is vooral een upgrade in overall sound en een nieuwe muziekselectie — inhoudelijk blijft dit deel 1 van een driedelige reeks over Israel Neumann, een Poolse immigrant die tijdens de Tweede Wereldoorlog in het SS-Auffanglager Breendonk terechtkomt, tussen Antwerpen en Brussel. In deze eerste episode ver
02 | Op weg naar het “Beloofde Land”. Emigratie uit Polen en vertrek uit Amerika (1900-1926) | Israel Neumann | Reeks 1 #E01 (Original 2020)
Dit is de allereerste aflevering die ik ooit heb opgenomen in deze podcast en dat hoor je. Maar ik hou deze episode in de selectie net omdat het de eerste is! De remaster klinkt veel beter, dus als dat belangrijk voor je is, start bij die versie. Dit is deel 1 van een driedelige reeks over Israel Neumann, een Poolse immigrant die tijdens de Tweede Wereldoorlog in het SS-Auffanglager Breendonk ter
01 | Historische Vertelsels - Geschiedenis van de Lage Landen | Trailer
Deze podcast brengt waargebeurde verhalen van historische figuren - bekend en minder bekend - uit België en Nederland. Vanuit hun plaatsje in de geschiedenis volgen we ook de 'grote' geschiedenis in het tijdvak waarin ze leefden. Je hoort stemmen, sfeer en context - met oog voor plaats, tijd en detail. Beluister alvast enkele snippets uit de verschillende reeksen. Smaakt het naar meer, d
