Eos Wetenschap
Eos Wetenschap is een podcast van het Vlaamse populairwetenschappelijke magazine Eos. In elke aflevering staat een interessante wetenschapsvraag centraal, met een boeiende wetenschapper als gast. In ongeveer dertig minuten wordt het onderwerp toegankelijk besproken. De podcast biedt verdieping en achtergrond bij actuele wetenschap.
Afleveringen
Planeet België – België, eldorado voor zoogdieren (afl. 5/5)
Zoogdieren ontstonden tegelijk met de dino’s, maar ze hebben altijd in hun schaduw geleefd. Tot een asteroïde 66 miljoen jaar geleden grote veelvraten massaal deed uitsterven. Het gaf zuinige, zogende diertjes met een vacht, multifunctioneel gebit en uitstekend gehoor nieuwe kansen. En die grepen ze met beide handen (en opponeerbare duimen).
We trekken naar plaatsen in ons land waar we cruciale
Een zee aan wetenschap: Hoe reageren soorten, kusten en mariene systemen op een veranderend klimaat?
Wetenschapper Tom Van der Stocken onderzoekt de interacties tussen biodiversiteit, klimaatverandering en kustgebieden. Samen met kunstenaars Nicolas Baeyens en Kevin Trappeniers van Art/Earth, een kunst-wetenschap project van de Jonge Academie, wordt die kennis artistiek bevraagd. Hoe vertaal je verschuivende ecosystemen, verdwijnende habitats en trage klimaatschokken naar beeld, lichaam, geluid o
Een zee aan wetenschap: De zee vertelt ons dat het niet bijster goed met haar gaat
Samen met wetenschapster Zoë Ghyselinck onderzoekt wetenschapsredacteur Ilse boeren ecologische en anticipatorische rouw: hoe rouwen we om verlies dat zich al aankondigt, maar nog niet voltooid is? Is er nog hoop, of moeten we leren leven met de mogelijkheid dat zeeën, kusten en ecosystemen onherroepelijk veranderen? Performancekunstenaar Sigrún Gyða Sveinsdóttir (IS) presenteert een nieuw werk: A
Waarom is gokken zo verleidelijk? - Ik heb een vraag
Een op de drie Belgen gokt af en toe. Dat gebeurt allang niet meer alleen in casino’s of met een kraslot, maar meer en meer online. Steffi De Jans (Universiteit Gent) vertelt in deze aflevering aan Eos-redacteur Liesbeth Gijsel welke psychologische mechanismen ervoor zorgen dat gokken zo verleidelijk is.
In deze afleveringen kom je onder meer te weten …
… dat sommige mensen gokken om te ontsnappe
Praten kinderen tegenwoordig nog wel Nederlands? - Eos Pipet 2026
‘Oh my god! Sick! Crazy!’ Gebruiken jongeren voortdurend Engelse woorden, zoals veel volwassenen denken? Melissa Schuring nam jongerentaal onder de loep en ontdekte dat het wel meevalt. Ze is voor haar onderzoek genomineerd voor de Eos Pipet.
Hoe kun je het binnenste van een ster zien zonder er ooit naartoe te gaan? - Eos Pipet 2026
Jelle Vandersnickt realiseerde al tijdens zijn masteronderzoek een primeur. In de ‘bevingen’ binnenin een zware, snel roterende ster vond hij bewijs voor een intern magnetisch veld. Met wiskundige technieken probeert hij nu verder door te dringen in dat soort sterren.
Hoe onderzoek je een virus tijdens de uitbraak? - Eos Pipet 2026
Aan het begin van een grote uitbraak van een nieuwe mpox-variant in de Democratische Republiek Congo besloot infectioloog Isabel Brosius (ITG) om meteen naar de regio af te reizen. Ze leidde een team dat in korte tijd een onderzoekscentrum opzette, met een lokaal testlaboratorium en een gratis behandelcentrum. Isabel Brosius is voor haar onderzoek genomineerd voor de Eos Pipet. Eos-redacteur Kim V
Wat kan een simpel waterstaal ons vertellen over een invasieve soort? - Eos Pipet 2026
Bioloog Teun Everts (INBO en KU Leuven) onderzocht de genetische samenstelling van Amerikaanse stierkikkers in Vlaanderen om beter te begrijpen hoe deze schadelijke, uitheemse invasieve soort zich zo snel over een groot gebied heeft kunnen verspreiden.
Hoe spoor je een virusuitbraak op voordat iemand ziek wordt? - Eos Pipet 2026
Mustafa Karataş van het Rega Instituut in Leuven werkt aan een methode om virussen op te sporen in afvalwater en lucht. Wetenschappers kunnen zo nieuwe uitbraken zien aankomen, nog voor iemand ziek wordt. Mustafa Karataş is genomineerd voor de Eos Pipet 2026. Deze aflevering is in het Engels.
Planeet België – België als dinoland (afl. 4/5)
125 miljoen jaar geleden draven kuddes iguanodons door onze streken, ook rond een met water gevulde verzakking in Bernissart (Henegouwen). Vele tientallen dorstige viertonners zullen erin verzeild raken en stikken. Hun verdrinkingsdood wordt ons paleontologische geluk: hun resten fossiliseren perfect en schuiven door de onstabiele ondergrond tot in de dieperliggende steenkoollagen van het carboon.
Zijn topmuzikanten eigenlijk topsporters? - Ik heb een vraag
Uren en uren oefenen. Presteren op topniveau, terwijl honderden mensen naar je kijken. En intussen het maximum van je lichaam vragen, zowel fysiek als mentaal. Zijn topmuzikanten eigenlijk topsporters? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vraagt het aan Nathalie Roussel, hoogleraar aan de Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen van de Universiteit Antwerpen. Zij is ook oprichter van Antwerp HeArt
Planeet België – België als tropisch moerasbos (afl. 3/5)
Driehonderd miljoen jaar geleden is ons land een moerasgebied vol bizarre bomen pal op de evenaar. De plantenrijke en zompige wereld van het carboon zal samengeperst worden tot steenkool. Het zwarte goud is sinds de 19de eeuw aan een verschroeiend tempo ontgonnen en verbrand.
Het leven heeft tijdens het carboon een tactiek gevonden om ook op droge plekken te overleven: planten ontwikkelen zaden, r
Kunnen we huizen circulair maken? - Ik heb een vraag
Vandaag bouwen we onze huizen vaak met materialen en methodes die grondstoffen uitputten en afval creëren. Kunnen we bouwen circulair maken, en dus huizen bouwen, afbreken en terug opbouwen zonder afval te produceren? In deze aflevering verkent Eos-redacteur Kim Verhaeghe het circulair bouwen met Alexis Versele, als architect verbonden aan de KU Leuven.
Hoe komen vogels aan hun prachtige kleuren? - Ik heb een vraag
Rood, geel, blauw, glanzend, mat en zelfs kleuren die veranderen naargelang vanuit welke hoek je ze bekijkt. Is al die kleurenpracht bij de vogels uniek? Hoe komen ze aan hun kleuren? En in welke mate kunnen vogels elkaars spectaculaire kleuren zien? Allemaal vragen voor evolutionair bioloog Michael Nicolai.
Hoe worden spieren sterker? - Ik heb een vraag
Als je vaak gaat sporten dan word je na verloop van tijd beter; dat komt onder andere omdat je spieren sterker worden. Maar wat gebeurt er op dat moment in je spieren? Hoe worden spieren sterker? Wat hebben ze daarvoor nodig? En waarom worden spieren moe? Eos-redacteur Kim Verhaeghe legt deze en andere vragen over spieren voor aan inspanningsfysioloog Eline Lievens.
Waarom is de natuur zo symmetrisch? - Ik heb een vraag
We hebben twee armen, twee benen, twee ogen, en ons lichaam kan je van boven naar onder in twee perfect gelijke stukken delen. Ook bladeren of bloemen lijken vaak opgebouwd uit perfecte vormen en patronen. Hoe komt dat? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vraagt het aan wiskundige Jan Rombouts. Hij bekijkt de celcyclus van levende wezens niet vanuit de biologie, maar giet die in wiskundige vergelijkingen.
Planeet België – België als tropisch koraalrif (afl. 2/5)
Vierhonderd miljoen jaar geleden: België ligt net onder de evenaar en heeft een heftige periode van botsingen en gebergtevormingen achter de rug. Ons land erodeert tot een plat pays en verdwijnt grotendeels onder een tropische zee met koraalriffen. We nemen je mee naar dat Great Barrier Reef. Die riffen zullen verstenen tot kalksteen, zoals het wereldberoemde Belgische marmer en onze populaire bl
Kunnen mensen ook in winterslaap gaan? - Ik heb een vraag
Sommige dieren gaan in winterslaap. Zouden mensen dat ook kunnen? Eind november in bed kruipen, om in maart weer wakker te worden. Liesbeth Gijsel vraagt het in deze aflevering aan Eos-collega Ilse Boeren. Zij verdiepte zich voor een artikel in de nieuwe editie in het fenomeen winterslaap.
Planeet België - Wij zijn Avaloniërs (afl. 1/5)
De oorsprong van België – en van Noordwest-Europa – is een mysterieus continentje dat ‘Avalonië’ heet. Het begint een half miljard jaar geleden vanaf de zuidpool aan een onwaarschijnlijke odyssee. Avalonië crasht al snel met twee grotere landmassa’s. Die botsingen doen de twee gebergten ontstaan die ons land zullen tekenen: het massief van de Ardennen en dat van Brabant. Wanneer die twee oprijzen,
Planeet België - Trailer
België heeft er een bewogen reis van zo’n vijfhonderd miljoen jaar op zitten. Onze lap grond begon rond de zuidpool, passeerde langs de evenaar en meerde – voorlopig – aan in het noordelijk halfrond. Een reis vol dramatische botsingen. Ze hebben van ons land een geologisch eldorado gemaakt. We trekken mee met geologen, paleontologen en burgerwetenschappers, die het landschap en het leven dat er oo
Hoe ontstaat een aardbeving? - Ik heb een vraag
De aarde onder onze voeten lijkt stevig, maar ze is constant in beweging. Soms wringt er iets diep onder de grond, en dan... bam … een aardbeving. Hoe ontstaat een aardbeving? Kunnen we aardbevingen voorspellen? En wist je dat ook bij ons de aarde stevig kan beven? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vraagt het in deze aflevering aan geoloog Katleen Wils van de Universiteit Gent
Waar zijn de vissen in de winter? - Ik heb een vraag
Net als vogels maken ook veel vissen een trektocht. In de winter zoeken ze warmere oorden op. Hoe vinden ze de weg, en waar gaan ze naartoe? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vertelt het in deze podcast aan collega Liesbeth Gijsel.
Moeten dokters vaker lichaamsbeweging voorschrijven? - Ik heb een vraag
Er bestaat een medicijn dat tegelijk helpt tegen veroudering, hartziekten, sommige kankers en zelfs depressie, en neen, het is geen superpil, ik heb het over lichaamsbeweging: regelmatig wandelen, lopen, fietsen, tuinieren of dus gewoon bewegen. Moeten dokters vaker een paar kilometer wandelen voorschrijven in plaats van een pil? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vraagt het aan inspanningsfysioloog Wim
Hoe maak je het perfecte bos? - Ik heb een vraag
Onze bomen hebben het lastig. Hitte, droogte, ziektes en stormen eisen hun tol. Hoe maken we onze bossen bestand tegen de klimaatverstoring? Eos-redacteur Ilse Boeren nodigde collega Liesbeth Gijsel uit in het Zoniënwoud voor een gesprek over de toekomst van onze bomen.
Waarom maakt een infectieziekte je mentaal ziek (en omgekeerd)? - Ik heb een vraag
Mensen met een psychische kwetsbaarheid worden ernstiger ziek. En wie als kind vaak ziek was, of onder chronische stress lijdt, loop het risico om een psychische aandoening te ontwikkelen. Ons immuunsysteem en ons mentale welzijn beïnvloeden elkaar, ontdekte Livia De Picker (Universiteit Antwerpen). Hoe dat precies zit, vertelt ze in deze podcastaflevering.
Hoe ontstaat lichaamsgeur? - Ik heb een vraag
Iedereen heeft een unieke lichaamsgeur. Ons lief of onze kinderen ruiken meestal heerlijk, terwijl een onbekende op de trein hard kan stinken. Hoe ontstaat lichaamsgeur? Microbioloog Chris Callewaert (UGent) antwoordt in deze aflevering van Ik heb een vraag, een podcast van Eos Wetenschap.
'Pipi, paradoxen en paniekmomenten’ - Missen is wenselijk
Taalkundige Melissa Schuring (VUB, KU Leuven) liet niets aan het toeval over. Als zelfverklaarde licht-neurotische controlefreak maakte ze ellenlange lijstjes om haar experimenten tot in de puntjes voor te bereiden. Maar kan je wel ooit hélémaal voorbereid zijn voor een onderzoek met als proefpersonen … kinderen?
Spoiler: dat lukt dus niet. Wat volgt is een faalverhaal over paradoxen, paniekmoment
Rukt schurft op in België? - Ik heb een vraag
Steeds meer mensen in België krijgen schurft. De schurftmijt kruipt letterlijk onder je huid om er gangetjes te graven en bezorgt je ontzettende jeuk. Ervan afraken is moeilijk. Els Verweire, gezondheidsredacteur bij Eos Wetenschap, geeft in deze podcastaflevering tekst en uitleg aan collega Liesbeth Gijsel.
‘Excuses aan proefpersoon 008’ - Missen is wenselijk
Werken je benen minder mee als je brein moe is? Sportkinesitherapeut Jelle Habay (VUB - KMS - FWO) onderzoekt hoe mentale vermoeidheid je fysieke prestaties beïnvloedt. Daarbij laat hij proefpersonen flink zweten in stevige tests, zoals een pittige fietsproef. Alleen liep die bij proefpersoon 008 niet bepaald op wieltjes…
En dus biedt Jelle nu, beter laat dan nooit, zijn oprechte excuses aan. Wa
‘En avant matchen!’ - Missen is wenselijk
Taalkundige Ellen Van Praet werkt al jarenlang aan vertaaltechnologie om de communicatie tussen zorgverleners en patiënten te verbeteren. Maar plots kreeg ze af te rekenen met de snelle opmars van AI-spraaktechnologie. En alsof dat nog niet genoeg was, werd ze bij de uitrol van haar app getrakteerd op een flinke portie West-Vlaamse arrogantie. Je hoort het in haar faalverhaal.
Volg ‘Missen is wens
‘Slimme brillen, stomme vragen’ - Missen is wenselijk
Psychologe Sylvie Bernaerts trok met een VR-bril richting woonzorgcentrum, vastbesloten om technologie in te zetten tegen sociaal isolement. Het idee: bewoners onderdompelen in herinneringen, natuur en familie.
Maar daarbij viel ze van de ene verbazing in de andere. Luister naar haar faalverhaal leer wat er gebeurt als goede bedoelingen botsen met wifi-problemen, kapsels en menselijke verlangens.
‘Lonely Boy’ - Missen is wenselijk
Evolutiebioloog Marianne Dehasque ging in haar onderzoek -letterlijk- tot op het bot om uit te zoeken waarom de laatste wolharige mammoeten op Wrangel Island uitstierven. Ze deed daarbij een straffe ontdekking, al was het er eentje die ze liever niet had gedaan. Hoe dat zit, vertelt ze in haar faalverhaal.
Volg ‘Missen is wenselijk’ op www.instagram.com/misseniswenselijk
Shownotes
Hoe kunnen bacteriën water zuiveren? - Ik heb een vraag
Als we ons afvalwater beter en goedkoper kunnen zuiveren, dan zijn we beter gewapend tegen droogte. Bacteriën en andere microben kunnen daar een belangrijke rol in spelen. Eos-redacteur Ilse Boeren bezocht een microbenlab in Gent en vertelt in deze podcastaflevering alles over de mogelijkheden aan collega Liesbeth Gijsel.
'Een telefoontje van Mark van IT’ - Missen is wenselijk
Sebastian Proost is een bio-informaticus, zeg maar een bioloog die denkt in bits en bytes. HIj werkt met data - gigaveel data. En dat zorgt wel eens voor giga-problemen. Hoe dat zit, vertelt hij in zijn faalverhaal.
Volg ‘Missen is wenselijk’ op www.instagram.com/misseniswenselijk
Shownotes
‘Wetenschap is soms een strontjob’ - Missen is wenselijk
Wetenschappers moeten hun handen soms vuil maken. En dat mag je in het geval van bio-ingenieur Béné Amery (UGent – FWO) letterlijk nemen. Luister naar haar faalverhaal.
Volg ‘Missen is wenselijk’ op www.instagram.com/misseniswenselijk
Shownotes
Een reeks van SciMingo, het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen en Eos Wetenschap, gerealiseerd met steun van de Vlaamse Overheid.
‘0,06 seconde’ - Missen is wenselijk
Hersenwetenschapper Emilie Cardon boekte zo’n spraakmakende resultaten dat ze al droomde van publicaties in toptijdschriften als Nature en Science. Maar daarbij liep ze toch wat te hard van stapel. Hoe dat zit, vertelt ze in haar faalverhaal.
Shownotes
Zeg nooit zomaar vis tegen een paling’ - Missen is wenselijk
In deze allereerste aflevering van ‘Missen is wenselijk’ hoor je hoe Pieterjan Verhelst (Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek) zich bij momenten door zijn onderzoek moest spartelen. Luister naar zijn faalverhaal.
Volg ‘Missen is wenselijk’ op Instagram Missen is wenselijk
Shownotes
Kunnen patiënten met muco straks echt genezen? - Eos Pipet 2025
Mucoviscidose of taaislijmziekte is in Europa de meest voorkomende erfelijke en dodelijke aandoening. De ziekte is ongeneeslijk, maar er is hoop. Mattijs Bulcaen slaagde erin om de cellen van patiënten met taaislijmziekte in het lab te herstellen. Hij zoekt nu een manier om ook de patiënten te verlossen van hun aandoening. Mattijs Bulcaen is één van de vijf genomineerden voor de Eos Pipet 2025.
Welke rol spelen bacteriën bij het ontstaan van darmkanker? - Eos Pipet 2025
Darmkanker is de derde meest voorkomende en dodelijke vorm van kanker. Het aantal patiënten in de westerse samenleving blijft ook toenemen, ook onder jongeren. Maude Jans ontwikkelt nieuwe wapens tegen darmkanker. Ze richt zich daarbij op de bacteriën die darmkanker kunnen veroorzaken. Maude Jans is voor dit onderzoek genomineerd voor de Eos Pipet 2025.
Waarom worden niet alle mutaties kanker? - Eos Pipet 2025
Gedurende de menstruele cyclus verandert het borstweefsel van een vrouw voortdurend. Meestal verloopt dat zonder problemen, maar de opbouw en afbraak van borstweefsel speelt ook een rol in het ontstaan van kanker. Colinda Scheele bestudeert waarom het misloopt, en wat dat betekent voor kankerpreventie en behandeling. Voor haar onderzoek is ze genomineerd voor de Eos Pipet 2025.
Mogen patiënten racistisch zijn? - Eos Pipet 2025
Als vrouw heb je misschien liever een vrouw als gynaecoloog. Als je moedertaal Arabisch is, kan het fijn zijn als je huisdokter dat ook spreekt. Hoe gaat de zorgsector om met zulke vragen? En wat als een patiënt weigert verzorgd te worden door een verpleegster omdat die zwart is? Noaul El Yattouti (Universiteit Antwerpen) onderzoekt discriminatie in de zorgsector.
Is een klein eiwit de sleutel tegen resistente bacteriën? - Eos Pipet 2025
Antibioticaresistentie is één van de grootste problemen voor de geneeskunde. Arne Janssens ontdekte een klein eiwit dat de sleutel kan zijn in onze strijd tegen resistente ziekteverwekkers. Voor dit onderzoek is Arne Janssens genomineerd voor de Eos Pipet 2025.
TRAILER - Missen is wenselijk
Als wetenschap de pers haalt, gaat het meestal over doorbraken en ontdekkingen. In ‘Missen is wenselijk’ spreken onderzoekers eens niet over hun successen, maar over de grootste missers, twijfels en tegenslagen in hun onderzoek.
9 wetenschappers, 9 authentieke en grappige faalverhalen.
Een reeks van SciMingo, het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen en Eos Wetenschap, gerealiseerd met ste
Waarom wordt er van alles een game gemaakt? - Ik heb een vraag
De sportapp Strava moedigt je aan om het beter te doen dan anderen. Op Duo Lingo krijg je een waarschuwing dat je dringend weer wat woordjes moet leren, anders verlies je je streak. En met je klantenkaart van de supermarkt kun je punten verdienen, waarvoor je dan een beloning krijgt. Waarom worden aan allerlei toepassingen elementen uit games toegepast? En welke verraderlijke kantjes heeft die gam
Kan een dier queer zijn? - Ik heb een vraag
Mannetje – vrouwtje – kindje? Ook in de dierenwereld draait het leven om meer dan dat. Sommige dieren lijken homoseksueel, polygaam of veranderen tijdens hun leven van geslacht. Eos-redacteur Kim Verhaeghe verdiepte zich in sekse en gender in de dierenwereld en vertelt er alles over aan collega Liesbeth Gijsel.
Wat is migraine – en wat doe je eraan? - Ik heb een vraag
Een op de zeven mensen hebben migraine. Vooral vrouwen zijn het slachtoffer. Migraine is veel meer dan ‘een beetje hoofdpijn’, het is een hersenziekte en een migraine-aanval bestaat uit verschillende fases. Wat is migraine precies? En welke behandelingen bestaan er? Expert Jan Versijpt (UZ Brussel) vertelt je in deze podcastaflevering alles wat je moet weten over migraine.
Kan je aan alles verslaafd zijn? - Ik heb een vraag
Chocolade, koffie, snoep, series kijken, scrollen op sociale media, marathons lopen. Zowat iedereen vindt tegenwoordig van zichzelf dat hij wel ergens aan verslaafd is. Kan dat? Kan je aan alles verslaafd zijn? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vraagt het aan Liesbeth Gijsel, hoofdredacteur van Eos Psyche&Brein.
Waarom gaan we terug naar de maan? - Ik heb een vraag
De wereld richt de blik opnieuw naar boven. Europa wil mensen naar de maan sturen. Elon Musk en consorten zetten in op mijnbouw op asteroïden. Is er opnieuw een strijd om de ruimte? Eos-redacteur Ilse Boeren trok naar de Europese ruimtevaartorganisatie en brengt verslag uit bij collega Liesbeth Gijsel.
Wat doet een maand zonder alcohol met je lever? - Ik heb een vraag
Een maand zonder alcohol. Voor sommigen is het een leuke uitdaging, voor anderen voelt het als een noodzakelijke pauze voor de lever. Maar wat doet een maand zonder alcohol met de lever? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vraagt het aan Lore Hoof. Zij is verpleegkundige aan het UZ Gent en gespecialiseerd in de begeleiding van mensen met een leveraandoening. Ze is ook medeauteur van De Lever, een boek ges
Hoe voelt een lintworm? - Ik heb een vraag
Een lintworm: het lijkt iets uit het verleden, maar ook vandaag, bij ons, kun je een lintworm opdoen. Hoe weet je of je er een hebt? En wat kun je doen om ze te vermijden? Eos-redacteur Kim Verhaeghe ging lintwormen bewonderen in het Instituut voor Tropische Geneeskunde en vertelt er alles over aan collega Liesbeth Gijsel.
Waarom kampen zoveel jongeren met mentale problemen? - Ik heb een vraag
1 op de 5 jongeren voelt zich niet goed in zijn vel. 1 op de 7 studenten krast, snijdt of slaat zichzelf. De wachtlijsten voor psychologische hulp zijn eindeloos lang. Is het echt zo erg gesteld met de jeugd? Hoe herken je problemen voordat ze ontsporen? Hoe reageer je best als ouder, als vriend of vriendin?
Hoofdredacteur van Eos Psyche&Brein Liesbeth Gijsel vraagt het aan Ontwikkelings- en
Is artificiële intelligentie creatief? - Ik heb een vraag
Artificiële intelligentie en kunst lijken tang en varken te zijn. Moeten creatievelingen AI bannen of omarmen? Dat dilemma leggen we voor aan Wim De Bruycker, onderzoeker bij de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Gent en medeoprichter van de werkgroep AIDA (Artificial Intelligence Design and Architecture).
Wat vertellen kasseien en bakstenen over ons verleden? - Ik heb een vraag
Als de kasseien op de wielerheuvels in de Vlaamse Ardennen konden praten, dan zouden ze niet alleen vertellen over heldendaden van Tom Boonen of Lotte Kopecky. Ze vertellen ook onze geschiedenis tot miljoenen jaren terug in de tijd. Geoloog Jasper Verhaegen schreef er een boek over, de geschiedenis van onze grond. Niet alleen kasseien brengen ons terug naar een tijd van vulkanen, tropische zeeën e
Waarom verwonden jongeren zichzelf? - Ik heb een vraag
Een op de zeven Vlaamse studenten start op z’n achttiende met zichzelf snijden, krassen of slaan. Wat schuilt er achter dat gedrag? En wat kun je doen als ouder, vriend of vriendin als je het opmerkt? Psycholoog Glenn Kiekens geeft antwoorden in onze podcast.
Zijn mannen slimmer dan vrouwen? - Ik heb een vraag
Mannen zijn rationeel, vrouwen emotioneel (en ze kunnen niet parkeren). In deze aflevering praat Eos-redacteur Kim Verhaeghe met zijn collega Liesbeth Gijsel over mannen- en vrouwenhersenen. Alvast een spoiler: ja, de hersenen van mannen en vrouwen zitten anders in elkaar. Kloppen de clichés dan ook?
Wat kan je zelf doen tegen klimaatverandering? - Ik heb een vraag
Het klimaat verandert. Dat zijn wetenschappers intussen zeker. We moeten daarom actie ondernemen, en dat kunnen we ook als individu. Inge Jonckheere, ruimtevaartingenieur bij ESA en co-auteur van het laatste VN-klimaatrapport, legt in deze podcast uit hoe ons eigen gedrag een verschil kan maken.
Hoe ziet de Noordzee eruit in 2050? - Live op ZEEKERWETEN
Op het wetenschapsfestival ZEEKERWETEN sprak Ilse Boeren met oceanograaf en Ruth Plets, marien geoloog Hans Pirlet en marien bioloog Jan Mees over de Noordzee. Ontdek in deze aflevering onder andere hoe oud de Noordzee is, wat er diep in en onder het zeewater verborgen zit, waarom de Noordzee bruin is en of duurzame visserij mogelijk is. De experts blikken ook vooruit: welke impact zullen klimaatv
Is AI een vloek of zegen voor de muziekwereld? - Ik heb een vraag
Tegenwoordig kan iedereen in geen tijd zelf muziek componeren. Er bestaan applicaties die op basis van een enkele tekstaanwijzigingen nieuwe muziek genereren. Ook professionele muzikanten maken al een tijdje gebruik van artificiële intelligentie. Een vloek of een zegen voor de muziekwereld? Ik vraag het aan componist en pianist Mathias Coppens.
Waarom discrimineert artificiële intelligentie (en hoe los je dat op)? - Eos Pipet 2024
Artificiële intelligentie (AI) heeft steeds vaker de hand in welke sollicitant wordt uitgenodigd voor een gesprek, of wie een lening of een verzekering krijgt. Maar soms is AI discriminerend, en schuift het bijvoorbeeld enkel mannen naar voren, of mensen zonder migratieachtergrond. Carmen Mazijn onderzoekt discriminatie in AI-systemen, en werpt in deze podcast licht op de zaak.
Hoe behoud je het overzicht over duizenden klimaatexperimenten? - Eos Pipet 2024
Bioloog Kevin Van Sundert ziet graag het grote geheel, en onderzoekt klimaateffecten op vegetatie, afhankelijk van de voedingsstoffen in de bodem. Met zijn openbaar toegankelijke databank van gegevens uit experimenten die de klimaatverandering nabootsen, wil hij onderzoek de wind in de zeilen geven. ‘Deze verzameling van data vermijdt dat wetenschappers telkens van nul moeten beginnen.’
Wat is het vrouwelijke microbioom? - Eos Pipet 2024
De onderzoekers die de maatschappij bestuderen en zelfs de proefpersonen die ze analyseren zijn overwegend mannelijk en wit. Microbioloog Sarah Ahannach (Universiteit Antwerpen) wil daar verandering in brengen, met groot succes. In België alleen al namen ruim drieduizend vrouwen van 18 tot 98 jaar deel aan haar onderzoek en kwamen unieke inzichten naar boven.
Zelfs "grijze" wiskunde zit vol spannende raadsels - Eos Pipet 2024
Wiskundige Sam Mattheus loste een veertig jaar oud wiskunderaadsel op. Hij verwacht dat zijn manier van werken de wiskunde kan veranderen: ‘Zoeken naar iets wat er niet is, is contra-intuïtief. Dat moeten ook wiskundigen nog leren.’
How do you study a meteorite impact that decimated life 66 million years ago? - Eos Pipet 2024
That the age of dinosaurs ended due to a meteorite impact is well enough known by now. But what was the concrete cause of death of this last mass extinction wave? Cem Berk Senel (Royal Observatory and VUB) breathed new life into an old hypothesis by combining new geological data with simulations of the impact with a palaeoclimate model. Fine dust released during the impact would have blocked sunli
Wat kun je doen tegen oorsuizen? - Ik heb een vraag
Een op de zes mensen heeft een piep in z’n oor – of een ander geluid, want tinnitus kan ook klinken als een gesuis, geruis of zelfs als een drilboor. Onderzoeker Emilie Cardon (Universiteit Antwerpen) legt in deze podcast uit waar tinnitus vandaan komt en wat je ertegen kunt doen.
Hoe leven schelpdieren? - Ik heb een vraag
We kennen schelpdieren vooral van de schelpen die aanspoelen op het strand, maar hoe ziet het leven van een mossel eruit, wat eet een zwaardschede en hoe planten oesters zich voort. In deze aflevering vragen we het aan Jan Seys, marien bioloog en communicatieverantwoordelijke bij het Vlaams Instituut voor de Zee.
Hoe ontstaan donder en bliksem? - Weerman Bram
Een flits en een knal. Dat is misschien de meest eenvoudige definitie van onweer. Weerman Bram Verbruggen over donder en bliksem.
Drie wetenschapsheldinnen die over het hoofd werden gezien - Wetenschapsheldinnen
De ontdekster van het coronavirus was een vrouw, net zoals de allereerste klimaatwetenschapper en de persoon die de Amerikaanse achterstand in de space race met Rusland dichtte. Drie vrouwen met een enorme impact op de wetenschap, maar ook drie vrouwen soms onbewust maar even vaak moedwillig werden vergeten. Wetenschapsjournaliste en deeltjesfysicus Margriet van der Heijden schreef er een boek ove
Lynn Margulis: niet vechten, maar samenwerken was cruciaal voor evolutie - Wetenschapsheldinnen
Mensen en andere levende wezens zijn eigenlijk het resultaat van verschillende micro-organismen die gingen samenwerken. Wist je bijvoorbeeld dat de mitochondriën, de energiefabriekjes in onze cellen, eigenlijk afstammen van bacteriën? Dit en andere bijzondere inzichten in de evolutie van levende wezens danken we aan Lynn Margulis. Zij was een van de invloedrijkste biologen van de 20e eeuw, maar ze
Émilie de Châtelet: briljant wetenschapper en mode-icoon - Wetenschapsheldinnen
In de achttiende eeuw moesten vrouwen nog bewijzen dat ze even slim als mannen kunnen zijn. Émilie du Châtelet deed dat met glans. Ze vertaalde niet alleen Newtons werk naar het Frans, maar bracht de natuurkunde ook nieuwe, revolutionaire inzichten bij. "Met glans" mag je trouwens letterlijk nemen. Émilie du Châtelet bewees, zeer ongewoon voor die tijd, dat een vrouw in een praaljurk net zo goed e
Hoe werkt een supercomputer? - Ik heb een vraag
In 2013 had een computer nog dertien jaar nodig om een menselijk genoom te decoderen. Vandaag klaart een supercomputer het klusje in amper vijf uur. De supercomputer heeft een enorme impact op wetenschappelijk onderzoek, en ons eigen dagelijkse leven. Toch hebben nog maar weinig mensen, ook wetenschappers, al een supercomputer in het echt gezien. Wat moeten we ons voorstellen bij zo’n computer op
Beleven we binnenkort de eerste winter zonder vriestemperaturen?
Dagenlang sleeën, een metershoge sneeuwman maken en zelfs een bevroren Noordzee. Waar zijn die echte winters gebleven? En maken we binnenkort de eerste winter mee zonder sneeuw of ijs? Weerman Bram Verbruggen antwoordt in onze podcast.
De man achter Eos – wie is hij, wat drijft hem? - 40 jaar Eos Wetenschap
Eos Wetenschap bestaat veertig jaar. Voor de gelegenheid biedt hoofdredacteur Raf Scheers een blik achter de schermen van het blad, de organisatie én de wetenschap en wetenschapsjournalistiek in Vlaanderen.
Maakt eten ons ziek? - Ik heb een vraag
Ongezond eten kan je ziek maken, maar maakt gezond eten je dan ook weer beter? Lieselot Hemeryck (Universiteit Gent) onderzoekt het verband tussen voeding en gezondheid en ontrafelt oorzaken en gevolgen. Ze vertelt alles over haar onderzoek aan Eos-redacteur Liesbeth Gijsel.
Hoe herken je de menopauze? - Ik heb een vraag
De overgang is voor veel vrouwen een rollercoaster. Mijn collega en hoofdredacteur van Eos Psyche&Brein Liesbeth Gijsel schreef er een boek over: Fuck de Menopauze. Wat niemand je vertelt over de overgang. In deze podcast beantwoordt ze vraag: hoe herken je de menopauze?
Trekken we straks een jas van schimmels aan? - Ik heb een vraag
Een jas of schoenen van schimmels. Een schimmelspray om scheurtjes in beton te dichten. Isolatiemateriaal uit schimmels. Of zelfs meubels. Schimmels lijken hét materiaal van de toekomst. Eos-journalist Peter Van Wynsberghe trok naar het lab, en vertelt alles over dit wonderlijke materiaal aan collega Liesbeth Gijsel.
Ook jonge mensen krijgen reuma. Hoe kan dat? - Ik heb een vraag
Reuma is meer dan pijnlijke gewrichten, en de aandoening treft alle leeftijden. Reumatoloog Ann-Sophie De Craemer van het UZ Gent vertelt je in deze podcast meer over oorzaken, gevolgen, misverstanden en behandelingen van reuma.
Wanneer komt er eindelijk een goede autobatterij? - Ik heb een vraag
Vanaf 2035 mogen er geen nieuwe benzine- of dieselauto’s meer worden verkocht. De toekomst is aan de elektrische auto. Maar zijn de batterijen in die auto’s wel ecologisch en ethisch verantwoord? Wat zit er eigenlijk in? Aan welke verbeteringen werken wetenschappers? En: hoe kun je zelf de levensduur van je batterij rekken? Eos-redacteur Ilse Boeren geeft uitleg en tips in deze aflevering van de p
RADBRAKEN - De kronieken van de dood (1/3)
In deze aflevering lezen we mee in de kroniek van Jan de Pottre, die in 1554 op de Grote Markt in Brussel de gruwelijke executie zag van Jan Pannant. Waarom eindigde Jan Pannant op het schavot? En wat ging eraan vooraf? Was deze straf en deze manier van terechtstellen gebruikelijk? En wat vonden de toeschouwers ervan? En waren ze het eens met deze manier van straffen of niet?
We lezen het allemaal
ONTHOOFDING - De kronieken van de dood (2/3)
We gaan even terug naar het Antwerpen van 1564, wanneer de Meirbrug geen drukke oversteekplaats was voor shoppende mensen, maar een plaats waar de terechtstellingen werden uitgevoerd.
Een aantal Antwerpse kroniekschrijvers uit de 16de eeuw, schreven over de executie van stadsbeul meester Geleyn. Isabel zocht dit verder uit en we komen te weten dat een beul die zelf geëxecuteerd werd, niet alledaag
LEVEND VERBRAND - De kronieken van de dood (3/3)
Hoe geëmancipeerd was de 16de eeuw? Dat viel blijkbaar beter mee dan we zouden denken.
Werden vrouwen op een andere manier terechtgesteld dan mannen? Kregen ze andere straffen of niet?
Deze aflevering brengt ons naar Ieper waar kroniekschrijver Augustijn Van Hernighem de terechtstelling zag en beschreef van bendeleidster Barbele Taquits. Volgens hem stierf Barbele met een mannelijk hart. Wat dat
